ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

Πολλοί και σημαντικοί καλλιτέχνες εργάστηκαν για την σχεδίαση και την προσαρμογή της εικονογράφησης των ελληνικών γραμματοσήμων διαχρονικά.

Εδώ γίνεται μία σύντομη και ενδεικτική παρουσίαση των παλαιοτέρων μαζί με χαρακτηριστικές δημιουργίες τους.

Γιάννης Κεφαλληνός (1894-1957)

Ο Γιάννης Κεφαλληνός γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια από αστική οικογένεια με καταγωγή από την Κεφαλλονιά και την Χίο. Άριστος μαθητής, ακολούθησε από νωρίς την καλλιτεχνική του κλίση, σπούδασε Ιστορία της Τέχνης και ζωγραφική στη Γαλλία, όπου έζησε αρκετά χρόνια.

Εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα το 1930, οπότε και εκλέχτηκε καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών ένα χρόνο αργότερα. Οργάνωσε το Εργαστήριο Χαρακτικής τελειοποιώντας την τεχνική αυτή.

Η τέχνη του βιβλίου τον απασχόλησε ιδιαίτερα, τόσο στη Γαλλία όσο και στην Ελλάδα, ενώ συνεργάστηκε και με τα ΕΛΤΑ (1950-54) φιλοτεχνώντας γραμματόσημα που απέσπασαν διεθνείς διακρίσεις.

Ουδέποτε ενδιαφέρθηκε να προβάλει τη δουλειά του, δικαιώνοντας έτσι το χαρακτηρισμό «ο Σιωπηλός», που του έδωσε ο Π. Πρεβελάκης στη νεκρολογία του. Μόνο δύο ολοκληρωμένες εργασίες του δέχτηκε να παρουσιάσει στο κοινό: Το Παγώνι (1946) και τις Δέκα Λευκές Ληκύθους (1956).

Η σχέση του Κεφαλληνού με τους μαθητές του δεν ήταν ποτέ τυπική: ενδιαφερόταν και τους φρόντιζε σαν πατέρας. Η έμφυτη καλοσύνη του (οι συγγενείς τον αποκαλούσαν «Καλογιάννη») και το αίσθημα της αλληλεγγύης και της δικαιοσύνης τον ωθούσαν στην υπεράσπιση των αδυνάτων και της ειρήνης.

Το 1954 εκλέγεται διευθυντής της ΑΣΚΤ, θέση που θα τη διατηρήσει μέχρι το θάνατό του. Υπό την ηγεσία του η Σχολή θα ενδιαφερθεί και θα πάρει θέση σε ζητήματα πολιτισμού, ελευθερίας ή ανθρωπίνων δικαιωμάτων —ζητήματα που τον απασχολούσαν πάντα αφού θεωρούσε τη ζωή πρωταρχική αξία χωρίς ιδεολογικούς δογματισμούς: αντιρρησίας συνείδησης κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Μικρασιατική Εκστρατεία, φιλοτέχνησε με τους μαθητές του αφίσες που εμψύχωναν τον λαό κατά τον πόλεμο του ’40 και υποστήριξε τον αγώνα της Κύπρου εναντίον της αγγλικής κατοχής.

ΦΤΜ-344

Ανασυγκρότηση. 1951. Βιομηχανία - Απεικόνιση εργοστασίων και ανυψωτικών μηχανημάτων μεταφοράς. Τυπογραφικό δοκίμιο για το γραμματόσημο κλάσης 1000 δρχ. ΦΤΜ-344.

ΦΤΜ-345

Ανασυγκρότηση. 1951. Αλιεία - Αλευτικό πλοιάριο και συμβολισμός Τρίτωνος. Τυπογραφικό δοκίμιο για το γραμματόσημο κλάσης 2000δρχ. ΦΤΜ-345.

ΦΤΜ-346

Ανασυγκρότηση. 1951. Ανοικοδόμηση - Συμβολική αναστήλωση αρχαίων μνημείων. Τυπογραφικό δοκίμιο για το γραμματόσημο κλάσης 1000 δρχ. ΦΤΜ-346.

ΦΤΜ-347

Ανασυγκρότηση. 1951. Γεωργία - Απεικόνιση καλλιεργημένων αγρών με τη θεά Δήμητρα. Τυπογραφικό δοκίμιο για το γραμματόσημο κλάσης 2000 δρχ. ΦΤΜ-347.

ΦΤΜ-348

Ανασυγκρότηση. 1951. Υφαντουργία - Υφάντρια στον αργαλείο με την Εργάνη Αθηνά. Τυπογραφικό δοκίμιο για το γραμματόσημο κλάσης 2000 δρχ. ΦΤΜ-348.

ΦΤΜ-349

Ανασυγκρότηση. 1951. Εξηλεκτρισμός - Χάρτης Ελλάδος με τους νέους ηλεκτρικούς σταθμούς. Τυπογραφικό δοκίμιο για το γραμματόσημο κλάσης 1000 δρχ. ΦΤΜ-349.

Αναστάσιος Αλεβίζος (1914 – 1985)

Ο Αναστάσιος Αλεβίζος ήταν γνωστός με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Τάσσος.  Παρακολούθησε μαθήματα χαρακτικής κοντά στον άλλο σπουδαίο χαράκτη Γιάννη Κεφαλληνό από το 1933 μέχρι την αποφοίτησή του από την Σχολή Καλών Τεχνών (1939). Σπούδασε στο Παρίσι, την Ρώμη και την Φλωρεντία. Στην Πανελλήνια Καλλιτεχνική Έκθεση του 1938 έλαβε το Βραβείο Χαρακτικής και το 1940, το Κρατικό Βραβείο Χαρακτικής. Η γνωριμία του με τον Δημήτρη Γαλάνη, σημαντικό χαράκτη του Μεσοπολέμου, φαίνεται ότι υπήρξε καθοριστική.

Με την κήρυξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου το 1940, ο Τάσσος όπως και άλλοι μαθητές του Κεφαλληνού, φιλοτέχνησαν αφίσες για την εμψύχωση του ελληνικού λαού. Με την Κατοχή, εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και στο ΕΑΜ Καλλιτεχνών, συνεχίζοντας, στην παρανομία, την δημιουργία προπαγανδιστικού υλικού κατά των κατακτητών.

Μετά την απελευθέρωση, ο Τάσσος άρχισε να ασχολείται και με άλλα θέματα πέρα από τον πόλεμο, όπως γυμνά, νεκρές φύσεις και πορτραίτα, ενώ ταυτοχρόνως άρχισε να χρησιμοποιεί και χρώμα στις ξυλογραφίες του.

Αποφοιτώντας, το 1939, έφτιαχνε εξώφυλλα και κοσμήματα για το λογοτεχνικό περιοδικό Νέα Εστία. Αμέσως μετά την απελευθέρωση, ανέλαβε την καλλιτεχνική διεύθυνση στον εκδοτικό οίκο «Τα Νέα Βιβλία» που ίδρυσε το ΚΚΕ το 1945 και που έκλεισε το 1948.

Το 1948 άρχισε να συνεργάζεται με τον Οργανισμό Εκδόσεως Σχολικών Βιβλίων (ΟΕΣΒ, μετέπειτα Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, ΟΕΔΒ). Καρπός της συνεργασίας του με τον ΟΕΣΒ, υπήρξε η εικονογράφηση πολλών βιβλίων για το Δημοτικό και το Γυμνάσιο, με πρώτο το Αναγνωστικόν ς΄ Δημοτικού του 1949.

Το 1948 έγινε καλλιτεχνικός σύμβουλος του λιθογραφείου «Ασπιώτη–Έλκα», και από το 1954 έως το 1967 φιλοτέχνησε γραμματόσημα για λογαριασμό των Ελληνικών Ταχυδρομείων, ενώ από το 1962 έως τον θάνατό του, σχεδίαζε γραμματόσημα και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το 1959 ανέλαβε την διεύθυνση του Τμήματος Γραφικών Τεχνών στο Αθηναϊκό Τεχνολογικό Ινστιτούτο, όπου δίδαξε μέχρι το 1967.

ΦΤΜ-368

Εξηλεκτρισμός της Ελλάδος. 1962. Φράγμα Ταυρωπού. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 0,20 δρχ. ΦΤΜ-368.

ΦΤΜ-369

Εξηλεκτρισμός της Ελλάδος. 1962. Υδροηλεκτρικό εργοστάσιο στον ποταμό Λάδωνα. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 0,50 δρχ. ΦΤΜ-369.

ΦΤΜ-370

Εξηλεκτρισμός της Ελλάδος. 1962. Φράγμα ποταμού Λούρου. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 1,50 δρχ. ΦΤΜ-370.

ΦΤΜ-371

Εξηλεκτρισμός της Ελλάδος. 1962. Ηλεκτρικός σταθμός Αλιβερίου. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 2,50 δρχ. ΦΤΜ-371.

ΦΤΜ-1609

Εξηλεκτρισμός της Ελλάδος. 1962. Το εσωτερικό υδροηλεκτρικού σταθμού στην Άγρα. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 6 δρχ. ΦΤΜ-1609.

ΦΤΜ-1610

Εξηλεκτρισμός της Ελλάδος. 1962. Υποσταθμός Θεσσαλονίκης. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 4,50 δρχ. ΦΤΜ-1610.

ΦΤΜ-1611

Εξηλεκτρισμός της Ελλάδος. 1962. Ηλεκτρικός Σταθμό Πτολεμαΐδος. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 1 δρχ. ΦΤΜ-1611.

Παναγιώτης Γράββαλος (1933-2015)

Ο Παναγιώτης Γράββαλος σπούδασε την Ζωγραφική στη Σχολή Καλών Τεχνών κοντά στους καθηγητές μεγάλους Ζωγράφους, Σπύρο Παπαλουκά και Γιάννη Μόραλη.

Ο καθηγητής της Χαρακτικής Γιάννης Κεφαληνός, διαβλέποντας στα σχέδιά του και τις άριστες επιδόσεις του στη χάραξη, του συνέστησε, να ασχοληθεί και με την Χαρακτική Τέχνη. Η συνεργασία του όμως, με τον μεγάλο Χαράκτη Α. Τάσσο, τον έστρεψε, προς τις Γραφικές Τέχνες και τις Εφαρμογές τους.

Πιστεύοντας στον κοινωνικό και εκπαιδευτικό ρόλο της τέχνης και του καλλιτέχνη, ο Παναγιώτης Γράββαλος δίδαξε την Χαρακτική στο Αθηναϊκό Τεχνολογικό Ινστιτούτο των Σχολών Δοξιάδη από το 1961 μέχρι και το 1967. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Κέντρου Εικαστικών Τεχνών.

Από το 1966 έως το 1993 υπήρξε μόνιμος συνεργάτης των ΕΛΤΑ και σχεδίασε πολλές σειρές Γραμματοσήμων, για τις περισσότερες των οποίων τιμήθηκε, με διεθνείς βραβεύσεις.

Το 1971 σε παγκόσμιο διαγωνισμό στη Βαρσοβία, βραβεύτηκε αφίσα του αθλητικού περιεχομένου με το Α’ βραβείο και έκτοτε εκτίθεται στο Μουσείο Γραφικών Τεχνών της Πολωνίας.

Από το 1986 έως το 2000 ήταν καλλιτεχνικός συνεργάτης της Ιονικής Τράπεζας.

Σχεδίασε πάρα πολλές από τις καρφίτσες πέτου, για  τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, Σχεδίασε επίσης τα 24 επίσημα Συλλεκτικά Νομίσματα που εξέδωσε το Νομισματοκοπείο της Τράπεζας Ελλάδος, από τα οποία 8 Χρυσά και 16 Ασημένια, ενώ είχε και την καλλιτεχνική επιμέλεια για τα Ολυμπιακά και Παραολυμπιακά μετάλλια των Αγώνων.

ΦΤΜ-451

Κοινή έκδοση για το Ελληνικό Ναυτικό. 1978. Φάκελος πρώτης ημέρας κυκλοφορίας (ΦΠΗΚ). ΦΤΜ-451.

ΦΤΜ-452

Κοινή έκδοση για το Ελληνικό Ναυτικό. 1978. Φάκελος πρώτης ημέρας κυκλοφορίας (ΦΠΗΚ). ΦΤΜ-452.

ΦΤΜ-488

150 χρόνια από τη σύσταση του κρατικού Ταχυδρομείου στην Ελλάδα. Φάκελος πρώτης ημέρας κυκλοφορίας (ΦΠΗΚ). ΦΤΜ-488.

Δημήτριος Μπισκίνης (1891-1947)

Ο Δ. Μπισκίνης προερχόταν από οικογένεια αγιογράφων. Εγκαταστάθηκε στην Αθήνα το 1900, μαζί με την μητέρα του και τον μεγαλύτερο αδερφό του, όπου και εγγράφεται τον επόμενο χρόνο στο τμήμα ζωγραφικής του Πολυτεχνείου, έχοντας ως δασκάλους τον Βολανάκη, τον Ροϊλό τον Ιακωβίδη και τον Γερανιώτη. Το 1914 κερδίζει υποτροφία για ανώτερες σπούδες στο Παρίσι μέσω του Αβερώφειου διαγωνισμού αλλά μεταβαίνει μετά το τέλος του Α ΠΠ το 1919, φοιτώντας στις Ακαδημίες Julian και Grande Chaumiere, ενώ παράλληλα εκθέτει στο Salon des artistes francais. Επιστρέφει στην Αθήνα το 1923 οπότε και διορίζεται το 1928 καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών.

Κατά τη διαμονή του στο Παρίσι, ο Μπισκίνης έρχεται σ’ επαφή με τις αποκρυφιστικές δοξασίες που κυριαρχούσαν στους καλλιτεχνικούς κύκλους. Ο Δ. Μπισκίνης, κατέφευγε στα όνειρα, στον κόσμο του υποσυνείδητου για να φωτίσει και να καθαγιάσει την αναπόφευκτη πραγματικότητα του θανάτου.

Μεταξύ των μαθητών του συγκαταλέγονται οι Διαμαντής Διαμαντόπουλος, Νίκος Εγγονόπουλος, Ασαντούρ Μπαχαριάν, Πάρις Πρέκας και Παναγιώτης Τέτσης.

Ήταν φίλος με τον Κωστή Παλαμά και εικονογράφησε πολλά ποιητικά έργα του τελευταίου.

ΦΤΜ-391

Μυθολογική σειρά. 1935. Ο Ήλιος εξορμώντας έφιππος στον δίφρο του που σύρεται από δύο πυρίπνοα άλογα. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 1 δρχ. Η Μυθολογική απέσπασε το Α΄ Βραβείο...

ΦΤΜ-392

Μυθολογική σειρά. 1935. Η αγγελιαφόρος των Θεών Ίρις ιπτάμενη με το κηρύκειο περιβαλλόμενο από το Ουράνιο Τόξο. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 2 δρχ. Η Μυθολογική απέσπασε το Α΄...

ΦΤΜ-393

Μυθολογική σειρά. 1935. Ο Δαίδαλος ενώ επεξεργάζεται τα φτερά του Ίκαρου. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 5 δρχ. Η Μυθολογική απέσπασε το Α΄ Βραβείο στο Φιλοτελικό Συνέδριο Buenos Aires...

ΦΤΜ-394

Μυθολογική σειρά. 1935. Η Αθηνά Χαλινίτις ενώ χαλιναγωγεί το πτερωτό άλογο Πήγασο. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 7 δρχ. Η Μυθολογική απέσπασε το Α΄ Βραβείο στο Φιλοτελικό Συνέδριο Buenos...

ΦΤΜ-395

Μυθολογική σειρά. 1935. Ο Ερμής ιπτάμενος με το κηρύκειο. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 10 δρχ. Η Μυθολογική απέσπασε το Α΄ Βραβείο στο Φιλοτελικό Συνέδριο Buenos Aires το 1951,...

ΦΤΜ-396

Μυθολογική σειρά. 1935. Ο Δίας με το μορφή αετού απάγει στους ουρανούς τον Γανυμήδη. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 25 δρχ. Η Μυθολογική απέσπασε το Α΄ Βραβείο στο Φιλοτελικό...

ΦΤΜ-397

Μυθολογική σειρά. 1935. Ο Τριπτόλεμος, ιερέας της Θεάς Δήμητρας, σπείρει τους σπόρους του σιταριού ενώ επιβαίνει σε άρμα συρόμενο από πτερωτά φίδια. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 30 δρχ....

ΦΤΜ-398

Μυθολογική σειρά. 1935. Ο Βελλεροφόντης με το πτερωτό άλογο Πήγασο. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 50 δρχ. Η Μυθολογική απέσπασε το Α΄ Βραβείο στο Φιλοτελικό Συνέδριο Buenos Aires το...

ΦΤΜ-399

Μυθολογική σειρά. 1935. Ο χρυσόμαλλος κριός της Νεφέλης ενώ φέρει στους αιθέρες τον Φρίξο και την Έλλη. Μακέτα για την έκδοση γραμματοσήμου κλάσης 100 δρχ. Η Μυθολογική απέσπασε το Α΄...